Aan mijn paalhoofd heden middag arriveerde een zogeheten
taalpurist. Nu ja, de dame in kwestie verontschuldigde zich in deze
bewoordingen. Maar het zat haar hoog. Ze was op een holletje naar het Zwin
gerend, na twee uur verlangend sturen richting zuiden. Aangezien De Zwingodin
gedurig blijkt geeft van LIEFDE voor taal, kloeg de wandelaarster naar
hartelust; het ruisen van de zee op de achtergrond.
Wat was haar verhaal?
De afgelopen zaterdag bevond de wandelaarster zich in het
verre Noorden (nu ja, het midden van het land) op een 'open dag' van een
middelbare school waar haar kind mogelijk komend jaar zich zou melden als
brugpieper. De missie bestond eruit om eens kritisch te kijken of de school
geschikt is. Haar verhaal: opgetikt door uw godin:
"Geschikte
school? Nou, dat leek er wel op: niets was nagelaten om de toekomstige
brugpieper te lokken. Een duur drukwerkje met een plattegrond, een gymzaal vol
leuke toestellen, veel gratis cola en cake en overal gezellige leerlingen die
praatjes hielden. En een voltallig docententeam dat waarlijk geïnspireerd leek.
Bij binnenkomst lazen wij een bordje met: 'Kunt u nog
spellen?' Dubbelzinnige tekst, vonden wij. Werd hier bedoeld dat wij het
mogelijk verleerd waren, of werd hier bedoeld dat de kunst van correct spellen
voorbehouden is aan de oudere landgenoot? Enfin, we konden de proef op de som
nemen, aangezien er sprake was van een.... dictee. Foutloos? Dan een prijs. Wij
liepen langs een leuke kantine, een bibliotheek met recente titels en langs de gratis
cola. Daar was het dictee! Een buikige docent Nederlands hing onderuitgezakt in
een stoel en keek grijnzend naar een heleboel tafels met pennende groep-8-leerlingen.
Zij schreven het dictee, dat een collega met een microfoon voorlas. Ai, lastige
woorden. Kapucijners. Knäckebröd. De kinderen zweetten zichtbaar. Naast de
buikige docent stond triomfantelijk een bordje: Gerrit's dictee.
Humor, dacht ik. Immers: het moet Gerrits dictee zijn. En
hij spelt het expres fout, als grapje om een dictee aan te kondigen waarbij
niemand natuurlijk kapucijners kan spellen. Zelf had ik dan voor Gerrit's
diktee gekozen. Omdat de meeste mensen weten dat diktee fout is, en er zijn
toch wel een hoop mensen die niet handig zijn met de naamvals-s. Het is Annekes
jas, niet Anneke's jas. Brugklaswerk, inderdaad. Maar als je een grap wil maken
van zo'n bordje, maak er dan maar twee.
Ik sprak de man aan, en zei: ik zou er nog een foutje
bijmaken, dat is duidelijker. Lang verhaal kort: ik had het niet begrepen, het
bordje was helemaal geen humor, maar gewoon correct: Gerrit's dictee. Vlug
fluisterde ik: streep door joh, het is fout, maak die apostrof weg... Geen
gezicht op een open dag.
De buikige man ging rechtop zitten en lachte bemoedigend,
alsof hij wilde zeggen dat ik het heus nog wel zou leren. Hij zei: ik zal het u
uitleggen. Het is Gerrit zijn dictee. Omdat je zijn weglaat, krijg je 's. Begrijpt
u?
Eh...
Ik heb nog geprobeerd de genitief-s uit te leggen aan deze
docent Nederlands, maar Gerrit wist zeker: ik 'haalde iets door elkaar'. Nou,
zei ik, ik zie overal boeken Nederlands, geef me even een grammaticaboek, of
anders good old Renkema, dan zal ik je de regel wijzen. Renkema? De docent
Nederlands leek hem niet te kennen en zei dat de regel maar eens opgezocht
moest worden. Door mij???
Ai... moet mijn kind hier leren spellen? Welgemoed gingen
wij richting klassieke talen. Leuk! De oude Grieken, Romeinen, en nomen est
omen. Carpe diem!!
Een groot bord hing op een deur. Kleine gymnasiastjes konden
zich inschrijven. Voor de grote Romeinen - spatie - quiz....
Komt dit nu allemaal door het Rijks spatie museum? "
----------------------
Toen de wandelaarster was uitgesproken leken er tranen in
haar ogen. De taal verloedert. Kunt u NOG spellen? Wat vond ik als talige Zwingodin
daar nu van?
Zwingodin troostte: je weet niet half hoe vaak er over mij
wordt geschreven als Zwin spatie godin. En laatst had Zwingodin onbedaarlijke zin
in kaaspepsils, bestelde deze met haar onvolprezen mobiel online bij Appie, en
kon ze pas na lang nadenken in de database vinden. Want zoeken op kaaspepsils
levert niets op. Appie spelt namelijk kaaspepsils als kaas spatie pepsils, dus
dan kun je lang zoeken als je NOG goed spelt.
Ja, wat vind ik ervan... beste docent Nederlands, u moet fluks
een Renkema aanschaffen. Beste moeder van de brugpieper: u kunt voor Zeeuwse
scholen kiezen in plaats van deze vermaledijde Hollandse school: Zeeuwse
scholen staan vaak in de top-zoveel, en dan zullen ze dus de genitief-s best
kennen. Beste school uit het midden van het land: vergeef uw docent: hij zal de
enige niet zijn. En beste iedereen: hoor het ruisen van de zee, hoor de wind
die spetters blaast langs mijn gouden oren. Proef het zout op mijn bultige huid
en kom alsjeblieft een uurtje naast mij zitten om te kijken naar doodshoofden
van donderwolken en kleine witte schaapjes in de lucht. Om te peinzen over de
juiste woorden voor wat je dan beleeft, en
ach, de spelling.... Ik maal niet om de noten, maar om de muziek.
C'est le ton ....
